ΑΘΕΪΑ ΚΑΙ ΚΟΜΟΥΝΙΣΜΟΣ

Η κοινωνικοπολιτική ιδεολογία του διαφωτισμού συνάπτεται με τον αθεϊσμό στις δυο εκδοχές της, τον αστικό φιλελευθερισμό με κύριο εκπρόσωπο τον Κόντ (A. Comte, 1798-1857) και τον σοσιαλισμό με πρωταγωνιστή τον Μάρξ.[1] Ο Μάρξ «ήταν ένας φανατικός άθεος»[2] που σε καμία περίπτωση δεν έδηξε θρησκευτική αδιαφορία. Ο Μάρξ προσάρμοσε την σύλληψη του Φώϋερμπαχ για την θρησκεία στην κοινωνική ζωή και υποστήριξε ότι ο λόγος που οι άνθρωποι χρειάζονταν την θρησκεία ήταν ότι τελούσαν σε συνθήκες κοινωνικής και οικονομικής αλλοτρίωσης και ότι όταν θα έρχονταν η σοσιαλιστική επανάσταση, τότε δεν θα υπήρχε καμία ανάγκη για θρησκείες. Απλώς αυτές θα εξαφανιζόντουσαν με φυσικό τρόπο.[3]

ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΘΕΪΣΜΟΣ

Η ποιοτική διαφοροποίηση του σύγχρονου αθεϊσμού σε σχέση με τα φαινόμενα αθεΐας των αρχαίων χρόνων έγκειται στην κλιμάκωση του από τον απλό αντιθεϊσμό στην ριζική άρνηση της θρησκείας καθολικά, γενικά και δίχως εξαίρεση.[1] Η εξατομίκευση και εκκοσμίκευση του σύγχρονου κοινωνικού βίου είναι απόρροια του ατομικισμού που προήλθε από την αστικοποίηση των δυτικοευρωπαϊκών κοινωνιών που έλαβε χώρα τον 11^ο αι. εως και τον 14^ο αι.

Απέσβετο το λάλον ὕδωρ;

«εἴπατε τῷ βασιλεῖ, χαμαὶ πέσε δαίδαλος αὐλά.

οὐκέτι Φοῖβος ἔχει καλύβαν, οὐ μάντιδα δάφνην,

οὐ παγὰν λαλέουσαν. ἀπέσβετο καὶ λάλον ὕδωρ.»

Μετάφραση:

«Πέστε στον βασιλιά: Χάμω κείτεται ο περίτεχνος αυλός,

ο Φοίβος δεν έχει πια κατοικία, ούτε δάφνη μαντική,

ούτε πηγή ομιλούσα. Στέρεψε και το νερό που μιλούσε»

Το παρελθόν διέπει ως ιστορία το παρόν και είναι άρρηκτα δεμένο με το ανθρώπινο γίγνεσθαι. Κατά την ιστορική επιστήμη η έλλογος σχέση προς το παρελθόν αποτελεί και την ερμηνεία αυτού. Η ιστορική αναδίφηση στην περίοδο των πρωτοχριστιανικών έως και των πρωτοβυζαντινών χρόνων, δηλαδή την περίοδο της εξάπλωσης και επικράτησης της χριστιανικής θρησκείας, αποτελεί εργασία κοπιώδη και επίπονη. Η δυσκολία νηφάλιας «ιστορικής κατανόησης» σε μεγάλο βαθμό οφείλετε στις ιδεολογικές αγκυλώσεις που αναδύονται συχνά στον ιστορικό-ερευνητή, καθώς και στην δυσκολία αξιολόγησης τον πηγών, οι οποίες συχνά είναι μεροληπτικές καθώς και στην πλειονότητα τους χριστιανικής προελεύσεως.

Ο ΑΘΕΪΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Ο αθεϊσμός ως κοινωνικό φαινόμενο είναι άγνωστος στον παραδοσιακό πολιτισμό από την Αρχαιότητα μέχρι και το Μεσαίωνα. Η αστικοποίηση της δυτικοευρωπαϊκής κοινωνίας που λαμβάνει χώρα τον 11^ο αι. και ολοκληρώνεται σταδιακά στο 14^ο αι. είναι αυτή που επωάζει και τελικά γεννά την θρησκευτική αδιαφορία, που αυτή η τελευταία με την σειρά της, αθέμιτα γίνετε προοδοποιός για την ανάδυση της αθεΐας.

ΣΥΝΟΨΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

-->

Η παρούσα σύνοψη είναι ουσιαστικά μια σύνοψη του πρώτου μέρους της «Σύνοψις της δογματικής διδασκαλίας της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας» (Αθήναι 1957) του αειμνήστου καθηγητού Ιωάννου Καρμίρη, συμπληρωμένη στο τελευταίο μέρος της από το έργο του καθηγητού Νικολάου Μητσοπούλου «Θέματα Ορθοδόξου Δογματικής Θεολογίας» (Αθήναι 1983). Σκοπός της είναι η όσο το δυνατόν ευσύνοπτη παρουσίαση των θεμελίων της χριστιανικής θρησκείας, όπως αυτά παρουσιάζονται από την θεολογία της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας.

ΠΡΟΣΩΠΟ Ο ΚΑΘΡΕΠΤΗΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

-->

Η λέξη πρόσωπο είναι σύνθετη και ετυμολογείτε από το προς + ὤψ-ὠπός, που σημαίνει: «Τό πρός τόν ὠπα ὄν»[1] δηλαδή το πρόσθιο μέρος της κεφαλής που φέρει επάνω του τους οφθαλμούς του ανθρώπου. Οι οφθαλμοί συνδέονται στενά με την εσωτερική μοναδικότητα του ανθρώπου, ενώ σύμφωνα με την ευαγγελική περικοπή είναι ο «λύχνος του σώματος» (Ματθ. 6:22) ή κατά τον Πλάτων το πυρ των ομμάτων είναι: «τὸ γὰρ ἐντὸς ἡμῶν..πυρ, πῦρ εἰλικρινὲς (= ευκρινές) ἐποίησαν διὰ τῶν ὀμμάτων ῥεῖν λεῖον καὶ πυκνὸν ὅλον..» (Τίμαιος 45.b), άξιο παρατηρήσεως είναι επίσης το γεγονός ότι οι περισσότερες λέξεις που στην αρχαία ελληνική γλώσσα χαρακτηρίζουν τον οφθαλμό, έχουν ετυμολογική σχέση με ρήματα «λάμψεως ή ευστροφίας» όπως: γλήνη, φαη, φαηκες, ἰλλοι, ὀπτ-ἰλοι, βολαι, αἰγωγαιαι, ἁμαρυττα, αὐγαι, λαμπάδες κ.α., μπορούμε έτσι λοιπόν να συμπεράνουμε ότι η έννοια του προσώπου είναι εν πολλοίς σύμφυτη με την έννοια των οφθαλμών και της προσωπικής μορφής.

Πίστευε και μη ερεύνα;

Του Φίλιππου Σάννου

H φράση «πίστευε και μη ερεύνα» είναι μια γνωστή στερεότυπη φράση που χρόνια τώρα δημιουργεί πολλές συζητήσεις σχετικά με την ορθότητα της, στο πλαίσιο της χριστιανικής πίστης, καθώς και με την καταγωγή και την γνησιότητα της. Οι αντιρρήσεις που προβάλλονται από απλούς λαϊκούς αλλά και από τον κλήρο είναι έντονες και βασίζονται κυρίως σε τρία επιχειρήματα, ότι: